Dù mạng lưới tác chiến điện tử tại khu vực thủ đô Kiev được triển khai vô cùng dày đặc, các dòng tên lửa đạn đạo 9M723 thuộc hệ thống Iskander-M của Nga vẫn dễ dàng khóa chặt và tiêu diệt mục tiêu nhờ được tích hợp đầu dò quang học 9E436 cùng radar chủ động 9B918 có tính năng tự động quét địa hình và căn chỉnh quỹ đạo ở giai đoạn cuối.
Vào giai đoạn đầu tháng 11 năm 2026, cộng đồng theo dõi các vấn đề quân sự toàn cầu đặc biệt quan tâm đến chuỗi các vụ tập kích bằng tên lửa đạn đạo nhằm vào những cây cầu huyết mạch bắc qua sông Dnieper tại Kiev.
Cụ thể, trong khoảng thời gian từ đêm ngày 6/11 sang rạng sáng ngày 7/11/2026, tổng cộng có sáu quả tên lửa đạn đạo được phóng đi nhắm tới khu vực cầu Bắc Pivnichnyi, trong đó bốn quả đã lao thẳng và gây ra thiệt hại trực tiếp cho công trình giao thông mang tính chiến lược này.
Dựa trên những dữ liệu do chuyên gia cố vấn công nghệ quốc phòng Ukraine Serhii Beskrestnov chia sẻ vào ngày 9/11/2026, độ chuẩn xác đáng kinh ngạc của các cuộc tấn công này - dù vấp phải hệ thống chế áp tín hiệu định vị mạnh mẽ - đến từ việc nhà sản xuất đã trang bị thêm các hệ thống đầu dò dẫn đường pha cuối thế hệ mới cho dòng đạn 9M723 của tổ hợp Iskander-M.

Đặc điểm công nghệ của đầu dò quang học 9E436 và radar chủ động 9B918 chống nhiễu GPS
Xét theo phương thức điều hướng kinh điển, các mẫu tên lửa đạn đạo cự ly ngắn thường phụ thuộc hoàn toàn vào hệ thống định hướng quán tính INS kết hợp việc đối chiếu tín hiệu từ các chòm sao định vị toàn cầu như GPS hoặc GLONASS.
Tuy nhiên, tại môi trường chiến sự hiện đại ngày nay, các thiết bị tác chiến điện tử đặt trên mặt đất hoàn toàn đủ khả năng làm nhiễu loạn hoặc bóp méo hoàn toàn tín hiệu vệ tinh khi tên lửa ở chặng cuối, khiến sai số trúng đích tăng lên đáng kể.
Nhằm khắc phục triệt để hạn chế này, phía Nga đã tích hợp cho đạn 9M723 hai hệ thống đầu dò hoạt động độc lập gồm đầu dò tương quan quang học 9E436 do Viện TsNIIAG phối hợp với Viện NII Television nghiên cứu, cùng với đầu dò radar chủ động 9B918 do đơn vị NPP Radar MMS sản xuất.
Sự kết hợp của hai cơ chế này trao cho quả tên lửa năng lực tự quan sát và tự chỉnh sửa đường bay ngay trong những khoảnh khắc cuối cùng trước khi chạm đất.

Đối với phiên bản ứng dụng đầu dò quang học 9E436, thiết bị vận hành dựa trên cơ chế so khớp ảnh quang học khu vực DSMAC, trong đó bộ nhớ của tên lửa được nạp trước các dữ liệu bản đồ không gian độ nét cao của vùng mục tiêu.
Ngay khi đầu đạn xuyên qua lớp mây ở độ cao thấp, cảm biến sẽ chụp lại khung cảnh bên dưới, đối chiếu lập tức với bản đồ gốc để tính toán độ lệch và gửi tín hiệu điều khiển tới các bề mặt khí động học, lái quả đạn về đúng trung tâm mục tiêu.
Trong khi đó, biến thể trang bị radar chủ động 9B918 lại tự phát đi các chùm sóng vô tuyến để thiết lập sơ đồ địa hình không gian ba chiều theo thời gian thực chỉ trong tích tắc.
Giải pháp kỹ thuật này giúp tên lửa nhận diện chính xác các cấu trúc kim loại hoặc hình khối đặc trưng của nhịp cầu ngay cả trong đêm tối, điều kiện sương mù dày hoặc khói mịt mù của chiến trường mà không cần bất kỳ sự hỗ trợ từ tín hiệu bên ngoài nào.

Thông số kỹ thuật chi tiết và khả năng vượt qua hệ thống phòng không của tên lửa 9M723
Dòng đạn tên lửa đạn đạo chiến thuật 9M723 thuộc tổ hợp Iskander-M sở hữu chiều dài tổng thể khoảng từ 7,2 đến 7,3 mét, đường kính thân đạt 0,92 mét cùng trọng lượng khi phóng dao động từ 3.750 tới 3.800 kg.
Loại tên lửa này sử dụng tầng động cơ nhiên liệu rắn duy nhất, mang lại khoảng cách bắn tiêu chuẩn từ 390 đến 500 km ở cấu hình nguyên bản và có thể vươn tới mốc 550 km trên biến thể cải tiến 9M723-2.
Phần đầu đạn mang theo có trọng lượng từ 480 đến 700 kg, cho phép lắp ráp linh hoạt nhiều cấu hình đầu nổ khác nhau như đầu đạn phá mảnh, đầu đạn xuyên bê tông cốt thép dành riêng cho hầm ngầm hay mố cầu, hoặc đầu đạn dạng chùm.
Nhờ sự trợ giúp của hệ thống đầu dò pha cuối phối hợp cùng định vị quán tính, sai số tròn xác suất (CEP) của tên lửa đã được thu hẹp tối đa, chỉ còn vỏn vẹn từ 5 đến 7 mét.
Không chỉ ưu việt về độ chính xác, đạn 9M723 còn tạo ra thách thức cực kỳ lớn cho các mạng lưới phòng thủ tên lửa đối phương thông qua quỹ đạo bay bán đạn đạo vô cùng độc đáo.
Thay vì di chuyển theo đường cong hình parabol ở độ cao lớn vốn dễ bị radar từ xa phát hiện, tên lửa Iskander-M duy trì trần bay ở tầng bình lưu thấp xấp xỉ 50 km và đạt vận tốc siêu vượt âm từ Mach 6 đến Mach 7 ở giai đoạn cắm xuống, tương đương hơn 2.100 mét mỗi giây.
Trong suốt quá trình hành trình và đặc biệt là chặng tiếp cận, hệ thống cánh tà kết hợp cùng các van điều hướng phụt khí giúp quả đạn thực hiện những cú bẻ lái ngoạn mục với mức quá tải đạt từ 20 đến 30G, khiến các thuật toán tính toán điểm chặn của tên lửa phòng không truyền thống hoàn toàn bị quá tải.
Thêm vào đó, lớp vỏ bên ngoài của tên lửa cũng được phủ một lớp vật liệu chuyên dụng có khả năng hấp thụ sóng radar, đồng thời phóng ra các mồi bẫy điện tử tách rời ở chặng cuối nhằm đánh lạc hướng đầu dò của đạn phòng không đối phương.

Nhận định chuyên sâu từ góc nhìn kỹ thuật
Dưới góc nhìn của các kỹ sư và chuyên gia công nghệ mạng, viễn thông cũng như tự động hóa tại TTC Việt Nam, sự tiến hóa trong cơ chế dẫn đường của tên lửa Iskander-M đánh dấu một bước ngoặt lớn về bài toán xử lý dữ liệu thời gian thực trong điều kiện nhiễu sóng nặng nề. Việc kết hợp song song hai dòng đầu dò quang học DSMAC và radar chủ động thể hiện tư duy thiết kế phần cứng kết hợp thuật toán xử lý ảnh số cực kỳ thông minh, cho phép thiết bị hoạt động độc lập hoàn toàn với hạ tầng định vị vệ tinh bên ngoài. Đây là bài học đắt giá về khả năng duy trì độ tin cậy và tính ổn định của hệ thống trong các môi trường khắc nghiệt, nơi tín hiệu truyền dẫn bị bóp méo hoặc can thiệp có chủ đích.
Ảnh hưởng chiến lược đối với chuỗi hậu cần và nghệ thuật tác chiến hiện đại
Theo phân tích từ Viện RUSI cũng như giới chuyên gia phương Tây, việc ứng dụng đồng thời đầu dò radar và quang học trên đạn tên lửa đạn đạo phản ánh sự dịch chuyển rõ rệt trong phương thức tiến công hỏa lực tầm xa.
Những mục tiêu có diện tích bề ngang nhỏ hẹp như mặt cầu, trạm biến áp hay nút giao thông đường sắt vốn rất khó bị bắn trúng bởi tên lửa thông thường nay đã nằm hoàn toàn trong khả năng với tới với độ chính xác tuyệt đối.
Các đợt oanh kích liên tiếp vào cầu Pivdennyi cuối tháng 10 và cầu Pivnichnyi đầu tháng 11/2026 tại Kiev cho thấy rõ chiến lược nhằm chia cắt các tuyến đường vận chuyển trang thiết bị từ bờ tây sang bờ đông sông Dnieper, qua đó làm suy yếu năng lực hậu cần chiến lược.
Ở góc độ khoa học kỹ thuật quân sự, sự xuất hiện của các công nghệ đầu dò thế hệ mới trên dòng tên lửa Iskander-M cho thấy cuộc đua giữa hỏa lực tấn công chuẩn xác và công nghệ tác chiến điện tử đang bước sang một chương hoàn toàn mới.
Khi phương án gây nhiễu tín hiệu vệ tinh không còn đủ sức bẻ hướng đạn ở cự ly gần, các lực lượng phòng thủ bắt buộc phải chuyển hướng sang sử dụng hỏa lực đánh chặn vật lý nhiều tầng lớp hoặc áp dụng các biện pháp ngụy trang quang - điện tử chuyên sâu nhằm bảo vệ những công trình hạ tầng cốt lõi.
Mặc dù phía Nga chưa đưa ra thông cáo chính thức về toàn bộ thông số chi tiết cũng như sản lượng của các biến thể 9M723 gắn đầu dò mới, thực tế chiến trường đã minh chứng rõ nét mức độ ngày càng nguy hiểm của dòng vũ khí chiến thuật này trong suốt cuộc xung đột.

(Theo united24media.com, kyivpost.com, english.nv.ua, newsukraine.rbc.ua)
Để được tư vấn chi tiết về các giải pháp mạng, hạ tầng viễn thông tiên tiến và các công nghệ bảo mật, tối ưu hóa hệ thống truyền dẫn doanh nghiệp, quý khách hàng vui lòng liên hệ ngay với TTC Việt Nam qua website ttcvn.net để nhận hỗ trợ chuyên sâu từ đội ngũ kỹ thuật viên giàu kinh nghiệm.






