Sự phát triển mạnh mẽ của ngành công nghệ thông tin và viễn thông đang mở ra những hướng đi mới trong việc kết nối trực tiếp con người với hệ thống máy móc. Trong bối cảnh đó, chính quyền Bắc Kinh đang đẩy mạnh chiến lược phát triển các doanh nghiệp công nghệ nội địa nhằm tạo ra thế lực đủ sức đối trọng với Neuralink do tỷ phú Elon Musk sáng lập.
Tổng quan về công nghệ giao diện não-máy tính và chiến lược của Trung Quốc
Giao diện não-máy tính, thường được gọi là BCI, là hệ thống kỹ thuật tạo ra cầu nối trực tiếp giữa hoạt động của não bộ cùng máy tính hay các thiết bị điện tử khác. Thông qua công nghệ này, người vận hành có thể truyền tải tín hiệu thần kinh trực tiếp từ ý nghĩ để kiểm soát thiết bị mà không cần dùng đến thao tác cơ học bằng tay.
Điểm khác biệt cốt lõi trong chiến lược của các kỹ sư Trung Quốc nằm ở kỹ thuật cấy ghép ít gây tổn thương. Thay vì tiến hành mở hộp sọ phức tạp để đưa linh kiện thâm nhập sâu vào mô não như các giải pháp thông thường, họ lựa chọn phương án đưa thiết bị di chuyển qua hệ thống tĩnh mạch, cách làm tương tự như quy trình đặt stent trong y khoa mạch máu.
Nếu chiến lược này chứng minh được hiệu quả thực tế, thời gian phẫu thuật sẽ được rút ngắn đáng kể, đồng thời giảm thiểu tối đa các rủi ro nguy hiểm có thể phát sinh trong những ca can thiệp trực tiếp vào đại não.
Sự vươn lên của các startup công nghệ và nguồn lực đầu tư khổng lồ
Tiên phong trong xu hướng này là StairMed Technology, một doanh nghiệp hoạt động tại Thượng Hải. Tại Hội nghị Thượng đỉnh Y tế Toàn cầu diễn ra ở Hong Kong, ông Zhao Zhengtuo, đồng sáng lập công ty, đã chia sẻ về tiến trình phát triển phương pháp tiếp cận ít xâm lấn. Theo đó, phần cứng sẽ được đưa vào cơ thể qua đường mạch máu vùng cổ, sau đó di chuyển theo dòng máu để tiếp cận chính xác vùng não mục tiêu.
Nhờ tiềm năng to lớn, StairMed đã huy động thành công nguồn vốn hơn 1,1 tỷ nhân dân tệ, tương đương khoảng 163 triệu USD trong năm qua. Danh sách nhà đầu tư bao gồm nhiều tên tuổi lớn trong lĩnh vực công nghệ như Tencent cùng Alibaba Group.
Vào tháng 12 năm ngoái, doanh nghiệp này đã ký kết thỏa thuận hợp tác cùng Viện Hàn lâm Khoa học Trung Quốc để tối ưu hóa lộ trình di chuyển của thiết bị qua mạch máu đến vị trí định sẵn, sau đó neo giữ cố định ở mặt ngoài thành mạch. Hiện tại, kỹ thuật này mới chỉ dừng lại ở giai đoạn kiểm nghiệm trên cừu và chưa áp dụng thử nghiệm lâm sàng cho con người.
Thị trường thiết bị BCI toàn cầu đang đứng trước giai đoạn bùng nổ. Theo báo cáo từ Morgan Stanley, mảng thiết bị cấy ghép BCI tại Mỹ ước tính đạt quy mô lên tới 80 tỷ USD vào năm 2035. Song song với đó, chính phủ Trung Quốc cũng đặt mục tiêu nuôi dưỡng từ hai đến ba doanh nghiệp vươn lên vị trí dẫn đầu thế giới trong lĩnh vực này vào năm 2030, thể hiện tầm nhìn tích hợp giữa trí tuệ nhân tạo, ngành bán dẫn, y học và khoa học thần kinh.
Quy trình cấy ghép nhanh chóng và những thử nghiệm lâm sàng thực tế
Trong khi các giải pháp của Neuralink vẫn phụ thuộc vào phương pháp phẫu thuật mở hộp sọ và tiếp cận trực tiếp vùng vỏ não, phương pháp đưa thiết bị qua đường tĩnh mạch lại mang đến tốc độ triển khai ưu việt hơn hẳn và hạn chế các nguy cơ đe dọa tính mạng.
Bác sĩ Duan Wanru, Trưởng khoa phẫu thuật tại Bệnh viện Xuanwu trực thuộc Đại học Y khoa Thủ đô Bắc Kinh, cho biết cơ sở y tế này cũng đang nghiên cứu hướng đi tương tự, tập trung định vị thiết bị BCI tại các xoang tĩnh mạch trong não bộ.
Đáng chú ý, nhóm nghiên cứu tại đây đã triển khai thành công giai đoạn thử nghiệm lâm sàng đầu tiên trên người. Kinh nghiệm thực tế cho thấy một phẫu thuật viên có thâm niên từ 4 đến 5 năm hoàn toàn có thể hoàn thành việc định vị thiết bị chỉ trong vòng 10 phút.
Theo chia sẻ từ chuyên gia Duan, quá trình theo dõi cho đến nay chưa ghi nhận bất kỳ sự cố an toàn nghiêm trọng nào. Thậm chí, thiết bị cấy ghép còn có khả năng được thu hồi và tháo bỏ một cách an toàn trong thời hạn một tháng sau phẫu thuật nếu cần thiết.
Dù vậy, Trung Quốc không phải là cái tên duy nhất theo đuổi công nghệ mạch máu này. Vào năm 2023, công ty khởi nghiệp Synchron đã tiến hành cấy thiết bị BCI thông qua tĩnh mạch cảnh cho 10 bệnh nhân tại Mỹ và Australia theo ghi nhận của IEEE Spectrum. Dù vậy, tốc độ mở rộng nghiên cứu của các viện và trường đại học Trung Quốc vẫn đang diễn ra với quy mô cực kỳ ấn tượng, điển hình là Đại học Nankai với thông báo hoàn thành thử nghiệm lâm sàng trên người đầu tiên sử dụng đường mạch máu.
Góc nhìn chuyên gia kỹ thuật từ TTC Việt Nam: Sự phát triển vũ bão của công nghệ giao diện não-máy tính không chỉ đánh dấu bước ngoặt trong y học thần kinh mà còn đặt ra tiêu chuẩn hoàn toàn mới hạ tầng truyền dẫn dữ liệu tốc độ cao. Khi hàng lượng lớn tín hiệu sinh học cần được xử lý và đồng bộ thời gian thực với các thiết bị ngoại vi, các giải pháp mạng viễn thông, trung tâm dữ liệu và bảo mật hạ tầng đóng vai trò xương sống. Việc thấu hiểu các xu hướng công nghệ tiên phong này giúp chúng tôi chủ động cung cấp các giải pháp hạ tầng mạng tối ưu nhất cho doanh nghiệp đối tác.
Giá trị nhân văn và tiềm năng ứng dụng tương lai
Động lực lớn nhất thúc đẩy sự phát triển của công nghệ BCI không chỉ nằm ở khía cạnh điều khiển thiết bị bằng tư duy, mà cốt lõi là mang lại hy vọng phục hồi khả năng độc lập sinh hoạt cho những người bị suy giảm vận động nghiêm trọng.
Những bệnh nhân không may bị liệt tứ chi, mất hoàn toàn khả năng cử động từ phần cổ trở xuống, có thể tận dụng tín hiệu não bộ để tương tác trực tiếp cùng máy tính, điện thoại cùng các nền tảng số hóa khác.
Nhận định về viễn cảnh này, ông Zhao Zhengtuo từ StairMed nhấn mạnh rằng việc ứng dụng công nghệ cấy ghép BCI sẽ đưa các bệnh nhân kém may mắn tiến gần hơn đến một cuộc sống sinh hoạt gần như người bình thường chỉ thông qua những suy nghĩ tự nhiên của họ.
(Theo SCMP, IE)
Để được tư vấn chi tiết về các giải pháp hạ tầng mạng, viễn thông và công nghệ thông tin tiên tiến nhất hiện nay, quý khách hàng vui lòng liên hệ ngay với đội ngũ chuyên gia của công ty TTC Việt Nam (ttcvn.net) để nhận hỗ trợ tận tâm và chuyên nghiệp.
