Chiến sự tại Đông Âu tiếp tục chứng kiến những bước tiến hóa về mặt chiến thuật và kỹ thuật quân sự, trong đó nổi bật là việc Nga đang tái định hình mục đích sử dụng của các dòng đạn dược cũ. Thay vì chỉ đóng vai trò hỗ trợ huấn luyện như trước kia, một loại đạn bay chuyên dụng giờ đây đã trở thành thành phần chủ chốt trong các cuộc tập kích đường không với mật độ dày đặc.
Nguồn gốc và sự chuyển đổi của tên lửa RM48U
Dựa trên các tài liệu do cơ quan công tố cùng tình báo quân sự Ukraine phát hành vào ngày 18/9/2026, tên lửa RM48U - viết tắt từ cụm từ tiếng Nga chỉ tên lửa mục tiêu - đã chiếm hơn 50% tổng số lượng đạn đạo và siêu thanh mà phía Moskva triển khai trong giai đoạn từ tháng 7 đến đầu tháng 8/2026. Điều này minh chứng cho sự dịch chuyển từ một trang thiết bị phụ trợ sang trụ cột trong các đợt không kích.
Về mặt thiết kế nguyên bản, tên lửa RM48U vốn được chế tạo làm mục tiêu di động trên không, phục vụ công tác huấn luyện cho các kíp trắc thủ vận hành hệ thống phòng không S-300 và S-400 luyện tập khả năng bám bắt và đánh chặn.
Quá trình cải tạo dòng khí tài này liên quan trực tiếp đến các đạn đất đối không thuộc dòng 5V55 hoặc 48N6 đã hết thời hạn lưu kho hoặc chính thức bị loại biên khỏi lực lượng thường trực. Tận dụng nguồn linh kiện sẵn có này, kỹ thuật viên đã tiến hành tích hợp thêm đầu đạn chiến đấu và tinh chỉnh hệ thống điều khiển để chúng có thể rời bệ phóng S-400 và vươn tới các mục tiêu mặt đất.
Đặc tính kỹ thuật và khả năng thực chiến
Xem xét dưới góc độ thông số vận hành, tên lửa RM48U tuân theo quỹ đạo đạn đạo thuần túy, đạt vận tốc dao động từ Mach 4 đến Mach 6 cùng cự ly hoạt động tối đa xấp xỉ 400 km. Cấu trúc của khí tài này gồm một tầng đẩy duy nhất trang bị động cơ nhiên liệu rắn, giúp phương tiện nhanh chóng đạt vận tốc cao ngay khoảnh khắc rời bệ và duy trì đường bay phức tạp, gây nhiều khó khăn cho các lưới lửa phòng không đối phương.
Phần đầu đạn mang theo thuộc dạng nổ mạnh tạo mảnh với khối lượng khoảng 199 kg, bên trong được bố trí sẵn các khối kim loại hình lập phương nhằm tối ưu hóa diện tích sát thương khi phát nổ ở cự ly gần mục tiêu. Dẫu vậy, khi đặt lên bàn cân so sánh với các dòng đạn đạo chuyên biệt như Iskander, tên lửa RM48U tỏ ra kém hơn về lực hủy diệt và đặc biệt sở hữu độ chính xác thấp hơn đáng kể.
Các kỹ sư quân sự Ukraine đưa ra ước tính sai số thông thường của loại đạn này lên tới khoảng 300 mét so với tọa độ ngắm bắn ban đầu. Yếu tố này tiềm ẩn nguy cơ cực lớn khi chúng lệch hướng vào các khu vực tập trung đông dân cư, gây ra những tổn thất nặng nề về người và tài sản.
Chiến lược duy trì hỏa lực và tối ưu hóa chuỗi cung ứng
Việc tận dụng bệ phóng của hệ thống phòng không S-400 đem lại tính cơ động và linh hoạt lớn cho quân đội Nga. Các tổ hợp vốn chuyên trách phòng thủ nay kiêm nhiệm luôn vai trò của các giàn phóng chiến thuật mặt đất, giúp duy trì nhịp độ tấn công liên tục mà không làm suy kiệt quá nhanh kho dự trữ các dòng đạn đắt tiền như Iskander, KN-23 hay Zircon.
Thống kê thực tế giai đoạn tháng 7/2026 ghi nhận con số lên tới 87 quả tên lửa RM48U được phóng đi trong tổng số 158 lần tập kích đạn đạo và siêu thanh, lập đỉnh kể từ khi xung đột bùng nổ diện rộng. Các báo cáo tình báo cũng xác nhận dây chuyền sản xuất đang được đẩy mạnh nhằm nâng sản lượng từ mức khoảng 200 quả của năm ngoái lên tới 480 quả trong năm 2026.
Những phân tích sâu hơn về cấu tạo linh kiện bên trong cho thấy sự hiện diện của nhiều bảng mạch điện tử xuất xứ từ nước ngoài, phần lớn đến từ thị trường Mỹ, làm lộ rõ bức tranh phức tạp về chuỗi cung ứng linh kiện phục vụ cho chương trình tái chế vũ khí này.
Nhận định từ chuyên gia kỹ thuật của TTC Việt Nam
Dưới lăng kính kỹ thuật viễn thông và hệ thống điều khiển, việc hoán cải một khí tài phòng không thành vũ khí tấn công mặt đất đòi hỏi những can thiệp sâu vào hệ thống dẫn đường và trạm phát tín hiệu bệ phóng. Chiến lược này cho thấy tư duy tận dụng tối đa hạ tầng phần cứng sẵn có để tối ưu hóa chi phí vận hành trong chiến tranh hiện đại. Tuy nhiên, việc phụ thuộc vào các linh kiện vi mạch thương mại quốc tế cũng đặt ra bài toán về độ bền vững của chuỗi cung ứng công nghệ cao trong dài hạn.
Sở hữu tốc độ siêu vượt âm, cự ly vươn xa 400 km cùng phương thức phóng với số lượng lớn, tên lửa RM48U đã vượt qua giới hạn của một thiết bị huấn luyện thông thường để trở thành công cụ đắc lực duy trì áp lực chiến lược lên hạ tầng đối phương, đồng thời tiêu tốn nguồn lực đạn phòng không đắt đỏ của đối phương trong các tình huống đánh chặn.
Để được tư vấn chi tiết về các giải pháp mạng, viễn thông và hạ tầng công nghệ thông tin chuyên sâu cho doanh nghiệp, hãy liên hệ ngay với đội ngũ chuyên gia của TTC Việt Nam (ttcvn.net) để nhận hỗ trợ tận tình và nhanh chóng nhất.
