Trong bối cảnh không gian mạng phát triển mạnh mẽ, công tác quản lý các hoạt động trực tuyến tại nhiều quốc gia đang bước sang một chương mới với những tiêu chuẩn khắt khe hơn. Tại Trung Quốc, cơ quan chức năng không chỉ tập trung xử lý các cá nhân xuất hiện trực tiếp trước ống kính mà đã mở rộng phạm vi trách nhiệm đến các đơn vị quản lý trực tiếp streamer, được biết đến với tên gọi là các công ty mạng lưới đa kênh MCN (Multi-Channel Network).
Trách nhiệm pháp lý mở rộng đến các công ty quản lý MCN
Các tổ chức MCN đóng vai trò chủ chốt trong việc tìm kiếm, đào tạo, định hướng hoạt động và hỗ trợ các streamer phát triển thương mại. Khi ngành công nghiệp phát sóng trực tiếp vươn mình trở thành một lĩnh vực kinh doanh khổng lồ, những doanh nghiệp này trở thành mắt xích trung tâm chi phối nội dung, cách thức tương tác với khán giả và dòng tiền của người sáng tạo nội dung.
Dựa trên các quy tắc ứng xử do Tổng cục Phát thanh Truyền hình Quốc gia cùng Bộ Văn hóa và Du lịch Trung Quốc ban hành, các nền tảng công nghệ và đơn vị quản lý phải thực hiện nghiêm ngặt nhiệm vụ đào tạo, giám sát thường nhật, lập hồ sơ đánh giá chi tiết cũng như thiết lập hệ thống cảnh báo và xử lý vi phạm kịp thời.
Đối với các trường hợp streamer vi phạm nghiêm trọng hoặc tái phạm nhiều lần, đơn vị quản lý buộc phải áp dụng các biện pháp chế tài tương xứng. Song song với đó, các nền tảng mạng xã hội cũng được yêu cầu siết chặt việc kiểm soát MCN, đặc biệt là các tổ chức sở hữu nhiều tài khoản vi phạm hoặc có hành vi phối hợp thao túng dư luận, điều hướng tương tác gây rối loạn môi trường mạng.
Như vậy, câu hỏi về trách nhiệm pháp lý giờ đây không chỉ đơn thuần là ai đã phát ngôn sai lệch trên sóng, mà đã vươn xa hơn tới việc ai là người tuyển dụng, quản lý trực tiếp và hưởng lợi từ những hoạt động đó. Một minh chứng rõ nét cho cơ chế này là yêu cầu minh bạch hóa mối quan hệ giữa người phát sóng và MCN. Các nền tảng bắt buộc phải hiển thị rõ thông tin đơn vị quản lý trên các tài khoản thuộc diện giám sát. Điển hình từ năm 2026, ứng dụng Douyin tiếp tục đẩy mạnh việc công khai thông tin MCN ngay trên trang chủ của các tài khoản livestream nhóm, đồng thời gia tăng công tác đào tạo và quản lý các tổ chức này.
Ngay khi phát hiện MCN hoặc tài khoản có dấu hiệu vi phạm, hệ thống có thể triển khai hàng loạt biện pháp xử lý từ hạn chế dịch vụ, tạm khóa quyền thu nhập, bóp nghèo lưu lượng hiển thị cho đến việc khóa vĩnh viễn tài khoản hoặc loại bỏ hoàn toàn MCN khỏi nền tảng.
Áp lực quản lý vận hành đặt lên vai các tập đoàn công nghệ lớn Big Tech
Không dừng lại ở các MCN, áp lực tuân thủ pháp lý còn được đẩy lên vai các nền tảng mạng xã hội sở hữu hàng trăm triệu người dùng hoạt động thường xuyên.
Các tên tuổi lớn như Douyin, Kuaishou, Bilibili, WeChat Channels hay Xiaohongshu không chỉ đơn thuần gỡ bỏ những nội dung sai phạm sau khi bị phát hiện, mà còn phải chủ động tinh chỉnh cấu trúc thiết kế sản phẩm, thuật toán phân phối và cơ chế tương tác nếu nhận thấy những yếu tố này đang cổ súy cho các hành vi tiêu cực.
Những thông báo mới nhất từ Cục Quản lý Không gian mạng Trung Quốc (CAC) cho thấy phạm vi can thiệp đã thâm nhập sâu vào tận gốc rễ cách thức vận hành của một phiên phát sóng trực tiếp. Trong chiến dịch chấn chỉnh hoạt động livestream nhóm gần đây, cơ quan chức năng ghi nhận các nền tảng đã xử lý hơn 7.200 phòng phát sóng vi phạm cùng hơn 2.200 tài khoản cá nhân. Đồng thời, nhiều MCN có sai phạm nghiêm trọng cũng đã bị thanh lọc khỏi hệ thống.
Bên cạnh đó, các nền tảng buộc phải loại bỏ hoặc sửa đổi các tính năng có khả năng kích thích người xem chi tiền quá đà hoặc tạo ra các hình thức tương tác độc hại. Cụ thể, Bilibili đã tiến hành điều chỉnh mô hình livestream nhóm, tháo gỡ các cơ chế cộng điểm cấp độ, tích lũy điểm thưởng và bảng xếp hạng vốn dễ kích động người dùng tặng quà giá trị cao. Kuaishou hoàn thiện bộ tiêu chuẩn kiểm duyệt nội dung dành cho livestream nhóm, đồng thời nâng cấp năng lực kỹ thuật nhằm nhận diện chuẩn xác các hành vi tương tác lệch chuẩn. Trong khi đó, Xiaohongshu áp dụng chính sách hạn chế lưu lượng đối với các hình thức kích động người xem liên tục hoặc tổ chức các màn đấu trí PK vô bổ. Ngược lại, WeChat Channels triển khai tính năng xác minh danh tính nghiêm ngặt đối với các tài khoản có dấu hiệu bị trẻ vị thành niên lợi dụng để tham gia phát sóng.
Những bước đi này phản ánh sự dịch chuyển trong tư duy quản lý: thay vì chỉ tập trung kiểm duyệt nội dung đơn thuần, cơ quan chức năng đã kiểm soát tận gốc cơ chế sản sinh ra nội dung đó. Bất kỳ bảng xếp hạng, công thức tính điểm hay hình thức tặng thưởng nào tạo động lực cho hành vi chi tiêu quá mức hoặc phản cảm đều trở thành đối tượng bị giám sát và điều chỉnh.
Hệ thống bảo vệ chuyên biệt dành riêng cho trẻ vị thành niên
Một mảng trọng điểm khác được Trung Quốc kiểm soát vô cùng ngặt nghèo chính là việc tham gia livestream và sử dụng tính năng tặng thưởng của lứa tuổi thiếu niên.
Các nền tảng hiện nay đều phải tích hợp "Chế độ thanh thiếu niên", qua đó thiết lập các giới hạn cụ thể về thời gian truy cập, nội dung hiển thị và các tính năng tương tác. Theo quy định hiện hành, các dịch vụ trong chế độ này phải bị khống chế thời lượng sử dụng và tự động ngắt kết nối sau 22 giờ đêm.
Bên cạnh đó, các quy định mới về hoạt động tặng thưởng trong livestream do CAC ban hành vào tháng 4/2026 đã phân định rõ ràng trách nhiệm theo từng nhóm tuổi cụ thể, thay vì áp dụng một lệnh cấm đại trà với tất cả những người chưa đủ 18 tuổi.
Cụ thể, các nền tảng tuyệt đối không được phép cung cấp dịch vụ nạp tiền tặng thưởng cho trẻ em dưới 8 tuổi. Đối với nhóm tuổi từ 8 đến dưới 16 tuổi, mọi hành động tặng thưởng bắt buộc phải có sự chấp thuận từ người giám hộ hợp pháp. Trong khi đó, người dùng từ 16 đến dưới 18 tuổi cần có sự đồng thuận của phụ huynh hoặc phải vượt qua các bài kiểm tra xác minh nguồn thu nhập cá nhân.
Song song với đó, hệ thống vận hành phải có trách nhiệm giải quyết triệt để các khiếu nại liên quan đến việc hoàn tiền do trẻ vị thành niên tự ý tặng thưởng, qua đó đặt quyền lợi hợp pháp của trẻ em lên hàng đầu.
Chiến lược này minh chứng rằng gánh nặng bảo vệ trẻ em không thể chỉ đùn đẩy hoàn toàn lên vai gia đình. Bản thân các nền tảng công nghệ phải xây dựng các lớp xác thực và cơ chế kiểm soát tích hợp ngay trong sản phẩm nhằm hạn chế tối đa khả năng trẻ tự ý sử dụng tài khoản, phát sóng hoặc tiêu tán tài sản.
Góc nhìn chuyên gia kỹ thuật từ TTC Việt Nam
Nhận định về xu hướng quản lý công nghệ số tại các thị trường lớn, các chuyên gia kỹ thuật tại TTC Việt Nam cho rằng việc chuyển dịch từ kiểm duyệt hậu kiểm sang kiểm soát thuật toán và kiến trúc hệ thống là bài học nhãn tiền cho các doanh nghiệp cung cấp giải pháp mạng và hạ tầng số toàn cầu. Khi dữ liệu và lưu lượng trực tuyến ngày càng bùng nổ, việc tối ưu hóa hệ thống kiểm soát nội dung ngay từ tầng hạ tầng mạng, kết hợp với các giải pháp bảo mật và định danh người dùng chính xác, sẽ là chìa khóa giúp các đơn vị vận hành công nghệ phát triển bền vững, tuân thủ pháp luật và bảo vệ tối đa người dùng cuối.
Toàn bộ bức tranh quản lý từ khâu quản lý MCN, vận hành thuật toán của Big Tech cho đến các tầng bảo vệ trẻ em cho thấy một mô hình giám sát đa tầng đối với nền kinh tế phát sóng trực tiếp tại Trung Quốc. Dù các cá nhân vi phạm vẫn phải đối mặt với các hình thức kỷ luật nghiêm khắc, trọng tâm trách nhiệm đã được đẩy ngược lại cho những chủ thể nắm giữ quyền lực kiểm soát hành vi ngay từ giai đoạn đầu.
Sự thay đổi này tạo ra bước chuyển biến sâu sắc trong phương thức quản lý nền kinh tế nội dung số: thay vì chỉ vất vả dọn dẹp hậu quả sau khi các nội dung độc hại xuất hiện, các nền tảng công nghệ và đơn vị hậu thuẫn streamer buộc phải nhập cuộc từ những bước sơ khai nhất bao gồm tuyển dụng, đào tạo nhân sự, thiết kế cấu trúc sản phẩm, phân phối nội dung cho đến khâu kiếm tiền trực tuyến.
Để được tư vấn chi tiết về các giải pháp mạng, hạ tầng viễn thông và bảo mật hệ thống công nghệ thông tin chuẩn xác nhất, quý khách hàng vui lòng liên hệ ngay với đội ngũ chuyên gia của TTC Việt Nam thông qua website ttcvn.net hoặc các kênh hỗ trợ chính thức để nhận được sự đồng hành uy tín và chuyên nghiệp hàng đầu.
